Tạp lục Ajahn Chah - những mẩu chuyện ngắn về Pháp

Trích từ sách "Bunyarit (Phước đức oai lực) — Phra Bodhiñāṇa Thera Luang Por Chah Subhaddo, chùa Nong Pah Pong" do Amphon Jen biên tập. Đây là tập hợp những mẩu chuyện tạp lục về Luang Por Chah — vừa là giai thoại, vừa là những lời dạy ngắn nhưng đi thẳng vào lõi Pháp.

"Cũng hơn con chó một chút"

Có một vị mae chi (nữ tu mặc áo trắng) — xin giấu tên — đã nói với nhiều người rằng bản thân bà đã đắc quả Tu-đà-hoàn (Sotāpanna).

Một ngày nọ bà đến chùa Wat Nong Pah Pong đảnh lễ Luang Por và thưa rằng bà đã đắc quả Tu-đà-hoàn.

Luang Por liền đáp: "Ờ, cũng hơn con chó một chút."

Vị mae chi nghe vậy thì giận bừng, đùng đùng bỏ đi khỏi chùa. Luang Por nhìn theo rồi chỉ cười nhẹ, thấy ngộ nghĩnh.

Tây và Thái — mỗi người thích mỗi khác

Có tấm hình Luang Por cười tươi rộng miệng được lan truyền về sau, chụp sau khi ngài từ Anh quốc trở về. Bức ảnh ấy là do một đệ tử người phương Tây chụp.

Một đệ tử người Thái hỏi có ý chê trách: "Tại sao lại phải có hình Luang Por cười như thế?"

"Đây là chuyện lạ," Luang Por đáp. "Người Thái thích sư phụ phải có dáng nghiêm trang, trầm mặc; nhưng người Tây lại thích khác đi một kiểu."

Nguồn gốc câu thần chú của Luang Por Chah

Một sĩ quan quân đội đến đảnh lễ, van nài xin Luang Por một lá bùa hộ thân, nhưng ngài không có. Ngài từ bi nói: "Lấy mấy thứ đó làm gì, lấy 'ton' (miếng) chẳng phải tốt hơn sao?" (Từ "ton" nghĩa là miếng — thịt — thân; câu "nước và ton" tức là nước và thịt.)

Nói xong ngài liền bảo tìm giấy tới rồi ghi thần chú vào, cuộn tròn lại như ống nhỏ, trao cho vị sĩ quan ấy.

Luang Por Maha Amorn Khemacitto (sau này là Chao Khun Mongkol Kittithada, chùa Pa Wivek Dhammachan, huyện Muang Samsip) kể lại rằng: "Khi thấy Luang Por viết gì đó cho người ta, tôi liền tò mò đến xin xem, mới thấy đó là một câu thần chú ngắn gọn như sau: 'Buddho Bhagavā Arahaṃ A.' Ngài dạy phải tụng 7 biến rồi tùy nguyện mà phát tâm."

Câu thần chú này, khi đem in vào huy chương đợt đầu tiên của Luang Por, thì bị viết sai, lệch thành: "Bhagavā Buddho Arahaṃ A." Nhưng Luang Por không nói gì, trái lại ngài còn nhận xét rằng viết như vậy cũng hay không kém.

Về sau ông Chaisit rất quan tâm đến chuyện này, một hôm đã bạch hỏi Luang Por câu thần chú ấy ngài lấy ở đâu. Luang Por đáp: "Trong sách tụng niệm Chet Tamnan (Bảy Kinh Hộ Trì) đó thôi. Thích câu nào thì lấy câu đó, câu nào cũng tốt cả."

Giả danh (Sammuti) — Chân đế (Paramattha)

"Vốn dĩ 'ống nhổ' không có tên gọi, gọi là gì cũng được cả. Bởi vì thật ra ống nhổ vốn không có, chỉ là các đại kết hợp lại với nhau mà thôi. Nó chỉ là giả danh (sammuti), không thường hằng, có đó rồi lại không, sinh ra rồi lại diệt đi. Thân thể, tâm hồn và tài sản của con người chúng ta cũng như vậy."

Tập khởi (Samudaya) — Đạo đế (Magga)

"Hãy nhìn khúc gỗ này — nó ngắn hay dài? Giả sử con muốn khúc gỗ dài hơn, thì khúc gỗ này là ngắn. Nhưng nếu con muốn khúc gỗ ngắn hơn, thì khúc gỗ này lại dài. Nghĩa là chính tham ái (taṇhā) của con mới tạo ra ngắn - dài, tốt - xấu, vui - khổ. Chỉ cần trừ bỏ được tham ái, thì mọi thứ sẽ chấm dứt."

Chỉ (Samatha) — Quán (Vipassanā)

"Có nơi họ nói rằng: bây giờ ta tu định, rồi sau đó mới tu quán; bây giờ ta tu chỉ... Đừng có tách chúng xa nhau như thế chứ... Không thể tách rời chúng được đâu. Chỉ có thể tách bằng lời nói mà thôi. Cũng như một con dao, lưỡi dao ở một bên, sống dao ở bên kia — không thể tách rời được. Nếu ta cầm cán dao lên chỉ một cái thôi, thì cả lưỡi lẫn sống đều đi theo cả."

Mỗi mẩu tạp lục, dù chỉ vài câu, đều hé lộ một góc trong cách Luang Pu Chah Subhaddo dạy Pháp: lấy đời thường — con chó, ống nhổ, khúc gỗ, con dao — làm ngọn đèn soi vào những khái niệm lớn của Phật giáo. Đó là phong cách mà cả người Thái và người Tây đều có thể nương theo, mỗi người một kiểu.