Giai thoại Luang Phor Kasem (phần 13): Hộp sọ người chết và ba tướng trạng của Trailak

Mở đầu

Phần 13 giai thoại tiểu sử Luang Phor Kasem Khemako — Đạo tràng Nghĩa trang Trailak, Lampang — do Ajahn Lek Pluto biên soạn, trích từ www.sereechai.com. Kỳ này gồm hai bài viết cùng in trong cuốn sách kỷ niệm lần thứ 80 của Luang Phor Kasem Khemako, năm พ.ศ. 2534 (1991): "Luang Phor Kasem Khemako và hộp sọ người chết" của tác giả bút danh Na Namfa, và một bài của ông Phaithun Sunthon — biên tập viên, cây bút nổi tiếng báo Thairat.

Trường học trước dinh

Na Namfa mở đầu bằng ký ức: trường học đầu tiên trong đời ông là trường Bun-thuong Anukun — thời đó mọi người gọi đơn giản là "Trường Na Khum" (trước dinh). Lý do gọi vậy là vì trường nằm ngay trước Khum Luang (dinh thự hoàng gia) của "Chao Pho Thiếu tướng Chao Bunwat Wongmanit" — vị lãnh chúa cuối cùng của Nakhon Lampang. Chính Thiếu tướng Chao Bunwat là người sáng lập trường, dùng tên mình là "Bunthuong" (hay Bunwat) thêm chữ "Anukun" phía sau.

Thời Na Namfa học lớp vỡ lòng, thầy Pankaeo Phanpuan làm hiệu trưởng. Các giáo viên còn có: thầy Sitthiwang Kaeomichai, thầy Into (không nhớ họ), thầy Plot Phunprasit. Tác giả nhớ chính xác: thầy Pankaeo — ngoài giỏi giảng dạy — còn giỏi véo, cấu, và đánh bằng thước kẻ, khiến đám trẻ sợ hãi như chuột sợ mèo.

Phía sau trường tiếp giáp tường chùa Bunyuen, có 2-3 cây mộc hương cổ thụ. Do khuôn viên trường chật hẹp, đám trẻ thường chiếm sân chùa làm nơi vui chơi, không quan tâm các vị Tăng có phiền phức khó chịu hay không.

Sa-di Kasem Na Lampang

Thời đó, trụ trì chùa Bunyuen là Khruba Khamuei. Trong số các vị sư có sa-di Kasem Na Lampang, hay còn gọi là sa-di Kasem Manee-arun.

"Ngày xưa, chùa là nơi tập trung của đám trẻ", Na Namfa viết. "Ngày nghỉ học, khi làm xong việc nhà, chùa là điểm đến cuối cùng để các đứa trẻ tụ tập chơi đùa cùng nhau."

Những chùa mà Na Namfa thích đi chơi gồm: chùa Muean Kat, chùa Pa Du-a, chùa Bunyuen và chùa Chiangman — đều gần nhau. Chùa quen thuộc nhất là chùa Muean Kat và chùa Bunyuen, ngay cạnh trường. Chùa Bunyuen không rộng lớn lắm, nên đám trẻ quen biết hầu như từng ngóc ngách.

Khi Na Namfa lên lớp 1 trường Bunwat Witthayalai, sa-di Kasem Na Lampang cũng đã thọ đại giới thành Tỳ-kheo Kasem Khemako. Nhưng ông vẫn lui tới chùa Bunyuen thường xuyên.

Tiếng đồn về hộp sọ trong Vihara

Sau này có tiếng đồn rằng trong vihara chùa Bunyuen có hộp sọ người chết. Hộp sọ đó, Thầy Kasem đã đem đặt để quán xét thân, ngũ uẩn của con người, để tu thiền định tuệ giác (samathi-nyan) — con đường đi đến thành tựu Pháp cao cấp.

Điều này khiến đám trẻ sợ hãi, không dám vào gần vihara chùa Bunyuen nữa.

"Chuyện 'ma' là chuyện lớn đối với đám trẻ. Ma có thực hay không, cứ phải sợ trước. Sự sợ hãi cũng là nguyên nhân tốt khiến đám trẻ không dám ra ngoài vào ban đêm, coi như là an toàn cho mạng sống của chúng tôi."

Khi Na Namfa học lên lớp cao hơn, Tỳ-kheo Kasem Khemako càng ngày càng tu tiến xa hơn về mặt chân lý vô thường, khổ, vô ngã. Người ta nói ngài đã quán xét hộp sọ ma suốt nhiều năm, dùng hộp sọ người chết làm giá cắm nến, tọa thiền Kasina — pháp môn thiền định quán về tâm niệm xác định tứ đại: Pathavi (Địa), Apo (Thủy), Tejo (Hỏa), Vayo (Phong).

Con đường đi đến giải thoát

Tỳ-kheo Kasem Khemako đã dốc sức chuyên cần tinh tấn để đạt đến Pháp cao cấp là Vimutti — tức Giải thoát. Ngài đã ngồi thiền quán Vipassana tiếp tục mãi, từ bỏ chùa ra đi đến các nghĩa trang (pa cha):

• pa cha Sala Wang Than (nay là đài truyền hình kênh 8 Lampang)
• pa cha Ban Mae-Ang Nai
• pa cha Ban Na Po Tai
• pa cha Pratu Ma — là nơi cuối cùng

— cho đến mức đoạn trừ "Thập kiết sử" (Sanyochana 10), đi vào thành tựu quả A-la-hán.

Tất cả đều dựa vào "cột chủ đạo" là hộp sọ người chết làm khởi điểm.

Danh tiếng công đức của ngài tỏa lan khắp cả nước, không chỉ người Thái, ngay cả người nước ngoài cũng đổ về kính tín đức hạnh của ngài thường xuyên.

Ghi chú của tác giả

Na Namfa ghi chú: hộp sọ ma đó, sau khi Luang Phor Kasem rời chùa Bunyuen đi ở nghĩa trang, ngài không mang theo. Sau đó, ông Chao Prawet Na Lampang đã đem đến chùa Nang Liao, xã Wiang Nuea, huyện Mueang Lampang. Và tính đến năm พ.ศ. 2534 (1991), hộp sọ người chết đó đã biến mất, không biết ai đã lấy đi.

Bài của Phaithun Sunthon: cảm niệm về nghĩa trang Trailak

Phần tiếp theo Ajahn Lek Pluto trích bài của ông Phaithun Sunthon — biên tập viên, cây bút nổi tiếng báo Thairat — cũng in trong cuốn kỷ niệm lần thứ 80 năm พ.ศ. 2534.

"Quanh khuôn viên nơi đó, là nơi yên tĩnh và an tịnh vô cùng. Là vùng đất bằng rộng, có cây cối xen lẫn rải rác vài nơi. Không có âm thanh nào quấy động tâm làm vẩn đục cả. Chỉ có tiếng chim hót, và hơi thở của lá cây mà thôi."

Nơi này tác giả đã đến thăm nhiều lần, dù là hơn 20 năm trước hay năm vừa qua. Cảm giác phát sinh đối với bản thân khi chạm đến nơi này vẫn y nguyên — là an lạc một cách lặng lẽ, sâu thẳm và không bận tâm. Bất kể có cơ hội quỳ lạy đảnh lễ Luang Phor Kasem Khemako hay không.

Lời cầu nguyện thầm trong lòng

Khi có dịp đến đảnh lễ trước mặt ngài, tác giả thầm nghĩ trong lòng một mình rằng: thật là phước báu cho mình trong kiếp này khi có dịp đảnh lễ "vị sư hành trì".

"Tôi chỉ xin từ bi oai đức của ngài hãy bảo vệ tôi, đừng để tôi nghĩ xấu - làm xấu. Xin cho tôi có cơ hội sống và duy trì bản thân như người bình thường, người tử tế, được làm việc và có nhịp để làm việc thiện một chút cho người khác, cho xã hội một chút. Thế thôi chắc cũng đủ rồi."

Và dù không gặp được ngài — biết rằng ngài ở trong cốc một cách yên tĩnh, đóng kín im lặng — tác giả lúc đứng, lúc ngồi, chắp tay bái lạy với lòng tưởng nhớ đến ngài. Cầu nguyện cho ngài thêm an lạc thân tâm. Xin người khác đừng quấy rầy sự an tịnh của ngài.

Ba chân lý từ cái tên "Trailak"

Hơn 20 năm trước, lần đầu tiên tác giả đến gặp ngài, chỉ biết rằng ở thành Lampang có vị Tỳ-kheo này, thích ở nghĩa trang, là vị sư hành trì Pháp. Ngài ở một mình yên tĩnh, không nói chuyện, nhìn một cách an tịnh và từ bi.

"Ngài tu hành Pháp một cách đều đặn, công bố chân lý bằng hành trì, không phải bằng lời nói", ông viết. Có thể thấy từ nét chữ của ngài, viết những câu ngắn đáng suy ngẫm trên vách cốc bên ngoài.

Rồi tác giả quay nhìn chính mình: còn mình, được gì từ Luang Phor? Ông tự trả lời: đã nhận được từ Luang Phor Kasem — nhận từ chính cái tên của nơi này.

Lúc đó khu vực nghĩa trang này vẫn còn là rừng. Tên "Nghĩa trang Trailak" — tác giả nhớ — là nét chữ viết xiêu vẹo trên tấm ván gỗ nhỏ, đóng vào một gốc cây.

Trailak = Tam tướng — tức là ba tướng trạng thật, ba chân lý chắc chắn trên thế gian này:

"Các hành đều là khổ."



"Các hành đều vô thường."



"Các hành đều vô ngã."

Sự tạo tác, tức các hành, tức khổ đau, khó khăn. Chúng không chắc chắn, luôn thay đổi mãi. Mọi sự diễn tiến, mọi lời dạy bảo, là: đừng chấp vào tự ngã, hãy sống trong sự không, sự không có của tất cả mọi thứ.

Hạnh phúc đến từ "không có gì"

Khi đi vào nghĩa trang, tác giả chỉ gặp sự yên tĩnh, gặp cây cối, không gặp điều gì khiến muốn có, muốn lấy làm của riêng mình cả.

"Khi không nghĩ đến bản thân thì là hạnh phúc.



Khi không muốn có gì thì là hạnh phúc.



Khi không có gì kích thích khiến muốn làm cái này cái kia, muốn được cái này cái kia, muốn trở thành cái kia, không muốn trở thành cái này.



Trong lòng con người không có gì quấy rầy làm vẩn đục, thì hạnh phúc an tịnh. Thế thôi."

Dù là hạnh phúc chỉ trong một khoảnh khắc, trong một chốc cũng đã tốt rồi — tốt hơn trong cuộc đời này chỉ có nóng nảy, quằn quại quá độ, khó mà có thời gian nhắm mắt ngủ được.

Kết

Phaithun Sunthon kết: Luang Phor Kasem là vị sư chỉ biết cho. Ngài chỉ biết cho mãi. Tên ngài đã cho rồi — "Hãy sống cùng nhau hạnh phúc nhé, và hãy làm cho người khác hạnh phúc". Nơi ngài ở cũng đã cho rồi — cho ta biết về ba chân lý. Hãy biết rõ để sống trên thế gian này một cách hạnh phúc, đừng sống đắm đuối mê say như giữa ảo ảnh trong mùa nóng — chỉ thế mà thôi.