Luang Pu Waen Sujinno — Bậc tỳ kheo nổi danh và "đồ tốt" của Pháp

Mở đầu

Sau hơn 50 năm hành cước trong rừng núi miền Bắc, Luang Pu Waen Sujinno đứng trước một cơn sóng mà bất kỳ thiền sư nào cũng phải đối mặt khi danh tiếng vỡ òa: hàng nghìn người đổ về chiêm bái mỗi ngày. Nhưng dù được vua đến thăm, được phù hiệu đúc khắp nơi, được phi công kể lại chuyện thấy Ngài ngồi trên mây — Luang Pu vẫn giữ một câu nói giản dị: "Đồ tốt có sẵn trong mỗi người rồi."

Luang Pu bắt đầu được biết đến

Luang Pu Waen Sujinno đến ở chùa Doi Mae Pang vào năm PL. 2505 (1962) và bắt đầu được công chúng biết đến khoảng năm PL. 2514 (1971). Người ta nói rằng Luang Pu Waen được biết đến sau khi Chao Khun Nararatana-rachamanit (Dhammavitakko) — chùa Thepsirin, Bangkok — viên tịch ngày 10 tháng 1 năm PL. 2514.

Trong lúc công chúng đang nói đến chuyện Chao Khun Nara, có tin đồn lan ra: "Chao Khun Nara nói còn một bậc Thánh nữa ở miền Bắc." Không rõ tin này từ đâu đến. Nhiều người bắt đầu đi tìm. Sau đó có tin: "Bậc Thánh mà Chao Khun Nara nhắc đến chính là Luang Pu Waen Sujinno của Doi Mae Pang."

Cùng năm 1971, đoàn không quân của Đại tá Hải quân Không quân Kasem Ngam-ek đến xin phép đúc phù hiệu Luang Pu — có người nói đó là phiên bản đầu, có người nói là phiên bản thứ hai. Sau đó lan ra tin: "Luang Pu Waen bay lơ lửng trên mây, máy bay suýt đụng." Hàng nghìn người kéo đến chiêm bái. Các đoàn du lịch đến Chiang Mai đều có lịch tham quan Doi Suthep, cung điện Phuphing Rajanives, và chùa Doi Mae Pang.

Phi công thấy Luang Pu ngồi trên mây

Trong sách Xá lợi Phật thần kỳ của tạp chí Loek Thip, đã đăng lời kể của Luang Por Ruesi Ling Dam chùa Tha Sung, tỉnh Uthai Thani:

Luang Por Ruesi Ling Dam kể rằng: có một phi công không quân lái máy bay bay qua chùa Doi Mae Pang. Phi công ấy giật mình tròn mắt kinh ngạc, vì gặp một cụ tỳ kheo ngồi trên đám mây chắn đường bay. Anh ta phải vội điều khiển máy bay tránh, hớt hải. Lúc bay về cũng gặp đúng cụ tỳ kheo ấy ngồi trên đám mây nữa.

Khi đáp máy bay xuống, phi công đến đảnh lễ vị Tăng thống Chiang Mai, hỏi rằng tại Chiang Mai có vị tỳ kheo nào tốt, có thần thông đặc biệt không. Tăng thống đáp chỉ thấy có một vị, là Luang Pu Waen chùa Doi Mae Pang (hay Doi Si Muang — "Pang" tiếng Bắc nghĩa là tím).

Khi đến chùa, phi công thấy đông người chờ đợi gặp. Luang Pu Waen thường không ra gặp ai dễ dàng. Ngay cả lễ mừng thọ của Ngài, Luang Pu vẫn không chịu ra khỏi phòng để tắm lễ hay phát phẩm vật kỷ niệm — chỉ ra vào giờ dùng cơm sáng và tụng kinh chiều. Phi công đến từ sáng. Khi Luang Pu ra, phi công nhìn chằm chằm — đúng là cụ tỳ kheo đã gặp trên mây. Anh rẽ đám đông, đảnh lễ với lòng tôn kính tột độ, nước mắt tràn mi.

Đây chính là sự kiện khiến công chúng khắp nơi kéo đến đảnh lễ Luang Pu Waen, khiến Ngài trở thành vị tỳ kheo nổi danh của thời đại.

Ân đức hoàng gia

Có thể nói chưa từng có vị sư nào nhận được ân điển hoàng gia như Luang Pu Waen khi còn tại thế. Ngoài việc Vua và Hoàng hậu đến chùa Doi Mae Pang đảnh lễ và đàm đạo pháp nhiều lần, Ngài còn nhận được ân điển qua việc tạo tác các vật phẩm mang tính kiết tường có hình Ngài, phát trong các nghi lễ hoàng gia quan trọng. Ngoài Vua và Hoàng hậu, còn có Hoàng Thái tử, Công chúa Maha Chakri Sirindhorn, Công chúa Chulabhorn cũng thường đến thăm.

Một quan ngự cận tiết lộ: sau khi Vua bệnh và nghỉ tại Chiang Mai, rồi ngự đến Doi Mae Pang, Luang Pu Waen đã tâu một đoạn rằng: "Ngài chỉ lo cho người khác, không lo cho bản thân." Khi nghe vậy, Vua mỉm cười hài lòng.

Có tin rằng thời Vua bệnh và nghỉ điều trị tại Chiang Mai, các quan ngự cận đã mang trực thăng đến thỉnh Luang Pu đến cung điện để phát tỏa tâm lực trợ giúp chữa bệnh. Luang Pu từ chối: "Ở đâu, tôi cũng có thể gửi tâm đến Ngài được. Tôi vẫn gửi đều mỗi ngày rồi."

Luang Pu Waen đã phát nguyện dù bệnh đến đâu cũng không vào bệnh viện. Nhưng vào cuối đời, khi Vua thỉnh cầu, Ngài mới chịu làm theo và nói rằng với tư cách thần dân, Ngài không dám trái mong muốn của nhà vua.

Lòng tin của dân chúng và những gì người ta xin

Luang Pu Waen là tấm gương sa-môn đi theo dấu chân Đức Thế Tôn một cách kiên định. Ngài rút lui sống cô độc trong suốt hơn 50 năm, vượt qua nhiều khó khăn — vùng hoang sơ, bệnh tật, đói khát. Tâm Ngài không bám dính vào cảnh khổ, buông xả thực sự — tốt không dính, xấu cũng không dính.

Khi Ngài còn tại thế, ai muốn lợi ích gì từ Ngài, Ngài chưa từng chối, miễn không trái giới luật. Phật tử đổ về Doi Mae Pang ngoài đảnh lễ làm phước, phần lớn mong Luang Pu thổi đầu, xin nước thánh, xin đồ tốt, mong phát lực tâm trì chú các vật phẩm kiết tường. Ngài đều tùy thuận vì từ bi.

Những vật người ta xin nhiều gồm: mẩu thuốc sợi đã hút, y áo, gậy, cho đến tóc, móng tay, kể cả chất cáu trên thân. Luang Pu từng nói: "Ta đã cạo đầu rồi, họ vẫn bảo cạo nữa. Lại đòi đem tóc ta đúc tượng Phật, cái gì thế, đầu ta đau." Ngài nói giọng Bắc xen Isan. Ngay cả nước tắm cũng có người xin đem về. Khi Ngài đã tắm xong, vẫn có người đến xin tắm lại. Ngài còn nói: "Ta lạnh chết rồi, họ vẫn đòi tắm nữa." Có người vây xin cạo cáu ghét trên thân, cắt móng tay, cắt rồi cắt nữa — đến nỗi Luang Pu phải nói rằng Ngài rát cả thân.

Vì thế gánh nặng chăm sóc Luang Pu, giữ gìn để Ngài ở bên chúng ta lâu nhất, đặt trên vai Luang Pu Nu Sujitto — trụ trì chùa.

"Đồ tốt mà Luang Pu ban tặng"

Khi ai xin đồ tốt từ Luang Pu Waen, Ngài sẽ hỏi lại và trao Pháp làm lời nhắc nhở:

Đồ tốt nào? Cái gì là đồ tốt? Đồ tốt có sẵn trong mỗi người rồi.

Việc có thân thể khỏe mạnh không ốm đau bệnh tật — đó là đồ tốt rồi. Có thân thể khỏe mạnh, đầy đủ các bộ phận, không khuyết tật, đó là đồ tốt rồi.

Đồ tốt có sẵn trong tự thân, không biết phải đi tìm đồ tốt ở đâu nữa. Tài sản tốt mà cha mẹ đã cho, đó là đồ tốt rồi.

Đồ tốt cần làm cho nó sinh ra trong tâm hồn mình. Điều tốt nào chưa có, phải tinh tấn làm cho nó sinh ra. Đó mới là đồ tốt.

Giới, Pháp — chính là đồ tốt. Giới là đem điều sai, điều xấu ra khỏi thân khẩu. Pháp là điều tốt ngăn ngừa điều xấu xảy ra trong thân, khẩu, ý. Cả Giới và Pháp đều là một thứ, nhưng ta phân biệt gọi khác nhau.

Thân, khẩu, ý của ta là nơi đặt của pháp, là nơi sinh của pháp, là nơi diệt của pháp. Điều tốt sinh từ đây, điều xấu sinh từ đây. Cõi trời sinh từ đây, địa ngục sinh từ đây.

Đây chính là đồ tốt mà Luang Pu Waen Sujinno ban tặng cho chúng ta đem về quán chiếu.

Về bùa hộ mệnh

Về bùa hộ mệnh hay vật phẩm kiết tường mà mọi người tìm kiếm, Luang Pu Waen có ý kiến:

Luang Pu luôn nói rằng con người thật kỳ lạ: cho điều thật là Pháp thì không thích, lại đi thích các vật bên ngoài. Tam Bảo đã cao quý nhưng không quan tâm, chỉ quan tâm đến vật bên ngoài.

Nhưng khi con người không thể lấy đức Tam Bảo làm nơi nương tựa được, vì căn cơ còn yếu, có thể lấy các vật bên ngoài như phù hiệu (là hình phù hiệu thay cho Đức Phật) cũng tốt — nếu hiểu ý nghĩa của vật đó. Luang Pu nói: những vật mang tính kiết tường nếu mang đi phòng thân, nếu nghiệp đến thì không thể ngăn được. Không gì có thể ngăn sức mạnh của nghiệp. Nhưng nếu người ấy hiểu ý nghĩa — chúng được đúc ra phần lớn dùng biểu tượng của người chỉ làm điều tốt, mang theo là để làm phương tiện nhắc nhở trí tuệ của bản thân không sao lãng — thì mới được lợi ích.

Chú linh — không có chú gì

Khi đệ tử thắc mắc Phật, phù hiệu mà Luang Pu làm lễ, tỏa từ bi, được mọi người cho rằng tốt thế này tốt thế kia, Luang Pu dùng chú gì để trì tụng? Luang Pu Waen đáp: về chuyện tỏa từ bi các vật phẩm kiết tường, Ngài chưa từng trì tụng Phật nào cả. Chỉ từng đọc tán dương Tam Bảo, rồi phát nguyện cho phát sinh sự kiết tường đến người tôn kính lễ bái. Chỉ phát nguyện như vậy thôi, không có chú gì để trì tụng cho linh thiêng.

Bài Ngài thường dùng trong nghi thức tỏa từ bi là Tiratana-namakara-gatha (Tiratananamakaragatha), hoặc bài tụng làm lễ Phật:

Namo tassa bhagavato arahato sammasambuddhassa (3 lần)



Yo sannisinno varabodhimule maraṃ sasenaṃ sukhitaṃ vijeyya sambodhim āgacchi anantañāṇo lokuttamo taṃ paṇamāmi buddhaṃ ye ca buddhā atītā ye ca buddhā anāgatā paccuppannā ca ye buddhā ahaṃ vandāmi sabbadā sabbadā



Iti pi so bhagavā arahaṃ sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathi satthā deva-manussānaṃ buddho bhagavā'ti



Buddhaṃ jīvitaṃ yāva nibbānaṃ saraṇaṃ gacchāmi...

Đôi khi Ngài còn dùng bài kính lễ Tam Bảo khác:

Buddho yo sabba-pāṇīnaṃ saraṇaṃ khemam-uttamaṃ Dhammo yo sabba-pāṇīnaṃ saraṇaṃ khemam-uttamaṃ Sangho yo sabba-pāṇīnaṃ saraṇaṃ khemam-uttamaṃ

Ý kiến về lễ Phật-khai-quang (Buddhaphisek)

Về lễ trì tụng Phật gọi là "Phật-khai-quang" được tổ chức khắp nơi, cả phía dân gian lẫn phía hoàng gia, Luang Pu Waen Sujinno cho ý kiến:

Nếu chúng ta hiểu rằng lễ Phật-khai-quang là trì tụng vật chúng ta đúc ra cho trở thành biểu tượng thay Đức Phật — thì đó là cách hiểu không đúng, không theo đúng thực tế.

Đức Phật đã là Phật từ trước khi ta sinh ra. Ngài là bậc Phật trước chúng ta hàng ngàn năm. Nếu ai đi trì tụng vật để nó thành Đức Phật thì sai. Chúng ta chỉ là đệ tử (sa-môn). Vật được đúc ra ấy, đã hoàn thành là Phật rồi một cách trọn vẹn — hoàn thành từ lúc đúc xong. Vì đã được công nhận là hình tượng thay Đức Phật.

Luang Pu gọi tượng Phật là "Phra Borom Rup" (Thánh tượng). Ngài cho ý kiến: cái gọi là "Phật-khai-quang" nên gọi là "lễ khánh tán Phật" hoặc "lễ đảnh lễ Phật" mới đúng theo thực tế.

Tóm lại: Luang Pu Waen không phản đối nghi thức, Ngài chỉ đề xuất từ ngữ mà ta dùng để gọi, để đúng theo thực tế.

Kết

Giữa tâm bão của tín ngưỡng đại chúng, Luang Pu Waen vẫn không thay đổi đường tu — Ngài tùy thuận với phước tâm của Phật tử, nhưng kiên trì nhắc lại một câu cốt lõi: "đồ tốt có sẵn trong mỗi người rồi." Phù hiệu, nước thánh, móng tay — tất cả chỉ là phương tiện. Cái lõi vẫn là Giới, là Pháp, là thân-khẩu-ý của chính mình.